Jerzy V, który objął tron Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz cesarstwa Indii w 1910 roku i panował do 1936 roku, był postacią o ogromnym znaczeniu historycznym. Urodzony 3 czerwca 1865 roku, dożył wieku 70 lat. W styczniu 2026 roku minęło ponad 160 lat od jego narodzin, a 90 lat od jego śmierci, która nastąpiła 20 stycznia 1936 roku w Sandringham. Jako głowa rodziny królewskiej, Jerzy V doczekał się sześciorga dzieci, w tym przyszłych monarchów: Edwarda VIII i Jerzego VI. Jego panowanie przypadło na okres wielkich przemian, w tym I wojny światowej, podczas której podjął historyczną decyzję o zmianie nazwy dynastii na Windsor, odcinając się od niemieckich korzeni.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 1936 roku miał 70 lat.
- Żona/Mąż: Maria Teck
- Dzieci: Sześcioro dzieci, w tym Edward VIII i Jerzy VI.
- Zawód: Król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, Cesarz Indii.
- Główne osiągnięcie: Zmiana nazwy dynastii na Windsor, umocnienie pozycji monarchii w trudnych czasach.
Podstawowe informacje o Jerzym V
Jerzy V, urodzony jako Jerzy Fryderyk Ernest Albert (ang. George Frederick Ernest Albert), był królem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz cesarzem Indii. Jego panowanie, trwające od 1910 do 1936 roku, przypadło na okres wielkich zmian społecznych i politycznych, w tym na lata I wojny światowej. Jerzy V urodził się 3 czerwca 1865 roku, a zmarł 20 stycznia 1936 roku w Sandringham. W momencie śmierci miał 70 lat.
Pełnił funkcję króla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz cesarza Indii. W związku ze zmianami politycznymi, od 1927 roku jego tytuł brzmiał król Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Sprawował również władzę nad licznymi terytoriami zależnymi, w tym Australią, Nową Zelandią, Nową Fundlandią i Południową Afryką. Od 11 grudnia 1931 roku do śmierci nosił również oficjalnie tytuł króla Kanady.
Jednym z najbardziej znaczących działań Jerzego V była zmiana nazwy dynastii. W 1917 roku, w obliczu narastających nastrojów antyniemieckich podczas I wojny światowej, podjął decyzję o zmianie nazwiska rodowego z niemieckiej dynastii Sachsen-Coburg-Gotha na Windsor. Był to symboliczny gest mający na celu odcięcie się od niemieckich korzeni i umocnienie jego brytyjskiego wizerunku.
Rodzina i życie prywatne Jerzego V
Rodzice
Jerzy V był synem króla Edwarda VII Koburga oraz królowej Aleksandry Duńskiej. Jego matka była córką króla Danii Christiana IX, a ojciec – synem królowej Wiktorii i księcia Alberta. Jego pochodzenie mocno osadzało go w europejskich rodach królewskich epoki.
Małżeństwo i królowa konsorta
Żoną Jerzego V była Maria Teck, która po jego wstąpieniu na tron objęła tytuł królowej konsorty. Ich związek małżeński, zawarty 6 lipca 1893 roku, trwał aż do śmierci monarchy. Królowa Maria odegrała istotną rolę w życiu króla i funkcjonowaniu rodziny królewskiej.
Potomstwo
Jerzy V i królowa Maria mieli sześcioro dzieci: Edwarda VIII, Jerzego VI, Henryka (księcia Gloucester), Jerzego (księcia Kentu), Jana oraz Marię. Sześcioro dzieci stanowiło ważny element przyszłości brytyjskiej monarchii.
- Edward VIII (późniejszy Edward VIII)
- Albert Jerzy (późniejszy Jerzy VI)
- Henryk (książę Gloucester)
- Jerzy (książę Kentu)
- Jan
- Maria
Następstwo tronu
Po śmierci Jerzego V w 1936 roku tron objął jego najstarszy syn, Edward VIII Windsor. Jego panowanie było jednak krótkotrwałe – zrezygnował z tronu w tym samym roku, aby poślubić Wallis Simpson. Następnie tron przypadł jego młodszemu bratu, Albertowi Jerzemu, który przyjął imię Jerzego VI. Jerzy VI, ojciec królowej Elżbiety II, odegrał kluczową rolę podczas II wojny światowej.
Droga na tron i panowanie Jerzego V
Jerzy V objął rządy nad Imperium Brytyjskim 6 maja 1910 roku, po śmierci swojego ojca, króla Edwarda VII. Jego panowanie, trwające blisko 26 lat, obejmowało okres I wojny światowej i wielkich przemian społecznych.
Uroczysta koronacja
Oficjalna ceremonia koronacyjna Jerzego V odbyła się 22 czerwca 1911 roku w Opactwie Westminsterskim. Było to wydarzenie o ogromnym symbolicznym znaczeniu, potwierdzające jego władzę nad rozległym imperium.
Rola symboliczna
Król Jerzy V stał się ważnym symbolem jedności narodowej, szczególnie w trudnych czasach I wojny światowej i głębokich przemian społecznych. Jego postawa była kluczowa dla utrzymania morale i spoistości narodu.
Nagrody i odznaczenia Jerzego V
Jako monarcha, Jerzy V posiadał najwyższe odznaczenia brytyjskiego królestwa, w tym Order Podwiązki, Order Ostu, Order Świętego Patryka oraz Krzyż Wielki Orderu Łaźni. Te prestiżowe odznaczenia podkreślały jego status i służbę koronie.
Jako cesarz Indii, był uhonorowany m.in. Orderem Gwiazdy Indii, Orderem Indii Brytyjskich I klasy oraz Orderem Imperium Indyjskiego. Te wyróżnienia podkreślały jego zaangażowanie w sprawy kolonii.
Jerzy V posiadał również liczne zagraniczne ordery, świadczące o jego rozległych powiązaniach dyplomatycznych. Wśród nich znajdowały się między innymi duński Order Słonia, rosyjski Order Świętego Andrzeja, pruski Order Orła Czarnego, hiszpański Order Złotego Runa oraz japoński Order Chryzantemy.
| Kategoria | Odznaczenia |
|---|---|
| Najwyższe odznaczenia brytyjskie | Order Podwiązki, Order Ostu, Order Świętego Patryka, Krzyż Wielki Orderu Łaźni |
| Ordery kolonialne i indyjskie | Order Gwiazdy Indii, Order Indii Brytyjskich I klasy, Order Imperium Indyjskiego |
| Odznaczenia międzynarodowe | Duński Order Słonia, Rosyjski Order św. Andrzeja, Pruski Order Orła Czarnego, Hiszpański Order Złotego Runa, Japoński Order Chryzantemy |
Kontekst historyczny i panowanie Jerzego V
I wojna światowa i zmiana nazwy dynastii
Panowanie Jerzego V było silnie naznaczone przez I wojnę światową. W 1917 roku, w odpowiedzi na antyniemieckie nastroje, król oficjalnie zmienił nazwisko dynastii na Windsor. Był to symboliczny akt odcięcia się od niemieckich korzeni i umocnienia jego brytyjskiego wizerunku.
Wyzwania rodziny królewskiej w okresie panowania
Okres panowania Jerzego V przyniósł rodzinie królewskiej liczne wyzwania, zarówno polityczne, jak i osobiste. Do trudnych momentów należała przedwczesna śmierć księcia Jana oraz późniejsze wydarzenia związane z abdykacją Edwarda VIII.
Zdrowie i śmierć Jerzego V
Problemy zdrowotne
W końcowym okresie życia król Jerzy V zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, które stopniowo się pogarszały. Pomimo stanu zdrowia, starał się wypełniać swoje obowiązki królewskie.
Miejsce śmierci i spoczynku
Król Jerzy V zmarł w swojej posiadłości Sandringham House 20 stycznia 1936 roku. Jego śmierć zakończyła blisko 26-letnie panowanie i była ważnym wydarzeniem dla Wielkiej Brytanii.
Ciekawostki dotyczące Jerzego V
Herb królewski
W okresie swojego panowania, od 1910 do 1936 roku, Jerzy V posługiwał się herbem Wielkiej Brytanii, który symbolizował potęgę i zasięg imperium brytyjskiego.
Jerzy V, panujący w burzliwym okresie XX wieku, odegrał kluczową rolę w umacnianiu brytyjskiej monarchii. Jego decyzja o zmianie nazwy dynastii na Windsor pozostaje jednym z najbardziej symbolicznych wydarzeń jego rządów. Jego życie i panowanie stanowią ważny rozdział w historii Wielkiej Brytanii, naznaczony zarówno globalnymi konfliktami, jak i wewnętrznymi wyzwaniami rodziny królewskiej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł król Jerzy V?
Król Jerzy V zmarł z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli, które zaostrzyło się w jego ostatnich latach życia. Uważa się, że jego śmierć była wynikiem połączenia choroby i wieku.
Na co chorował król Jerzy?
Król Jerzy V cierpiał na przewlekłe zapalenie oskrzeli, które znacząco wpływało na jego zdrowie. Miał również problemy z sercem, które nasilały się w późniejszym okresie jego życia.
Ile dzieci miał Jerzy V?
Jerzy V miał sześcioro dzieci. Byli to Edward VIII, Jerzy VI, Maria, Henryk, Jerzy i Jan.
Czy król Jerzy VI jąkał się?
Tak, król Jerzy VI zmagał się z silnym jąkaniem. Pracował nad tym problemem przez całe życie, a jego publiczne wystąpienia były dla niego dużym wyzwaniem.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_V
