Jules Verne: Ojciec science fiction, wizjoner podróży dookoła świata

1

Jules Gabriel Verne, urodzony 8 lutego 1828 roku w Nantes, to francuski pisarz, poeta i dramaturg, powszechnie uznawany za jednego z ojców fantastyki naukowej. Na rok 2024, czyli 196 lat po jego narodzinach, jego twórczość niezmiennie plasuje go na drugim miejscu listy najczęściej tłumaczonych autorów na świecie, ustępując jedynie Agathcie Christie. Verne, syn prawnika, stał się ikoną literatury dzięki monumentalnej serii „Voyages extraordinaires”, która obejmuje takie bestsellery jak „Podróż do wnętrza Ziemi” i „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi”. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami, jak i osobistymi trudnościami, stanowi fascynujący obraz epoki przełomów technologicznych i eksploracji.

Pisarz zmarł 24 marca 1905 roku w wieku 77 lat w Amiens, a jego ciało spoczęło na cmentarzu Cimetière de La Madeleine w tym samym mieście. W kręgach literackich Jules Verne często dzieli z H.G. Wellsem i Hugo Gernsbackiem prestiżowy, choć nieformalny tytuł „ojca fantastyki naukowej” (science fiction), ze względu na pionierski charakter jego twórczości. Rok 2005 został oficjalnie ogłoszony we Francji „Rokiem Jules’a Verne’a” dla upamiętnienia setnej rocznicy śmierci wielkiego pisarza, co tylko potwierdza jego niezachwianą pozycję w kanonie literatury światowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na rok 2024 ma 196 lat od urodzenia.
• Żona/Mąż: Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane.
• Dzieci: Michel Verne.
• Zawód: Pisarz, poeta, dramaturg.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z ojców fantastyki naukowej, autor serii „Voyages extraordinaires”.

Podstawowe Informacje Biograficzne

Dane Osobowe i Miejsce Pochodzenia

Jules Gabriel Verne przyszedł na świat 8 lutego 1828 roku w Nantes, w Królestwie Francji. Jego dom rodzinny znajdował się przy Rue Olivier-de-Clisson 4 na wyspie Île Feydeau, która w tamtym czasie była sztuczną wyspą na rzece Loarze. To malownicze położenie mogło mieć wpływ na jego późniejszą fascynację podróżami i odkryciami.

Śmierć i Miejsce Spoczynku

Jules Verne zakończył swoje życie 24 marca 1905 roku, w wieku 77 lat, w mieście Amiens, region Pikardia. Miejscem jego wiecznego spoczynku jest cmentarz Cimetière de La Madeleine w Amiens, gdzie do dziś znajduje się jego grób, będący celem pielgrzymek miłośników jego twórczości.

Znaczenie i Pozycja w Literaturze Światowej

Od 1979 roku Verne niezmiennie zajmuje drugie miejsce na liście najczęściej tłumaczonych autorów na świecie. Plasuje się w rankingach bezpośrednio za Agathą Christie, a wyprzedzając samego Williama Shakespeare’a. Ta globalna popularność świadczy o uniwersalności i ponadczasowości jego dzieł, które poruszają wyobraźnię czytelników na całym globie.

Tytuł „Ojca Fantastyki Naukowej”

W kręgach literackich Jules Verne często dzieli z H.G. Wellsem i Hugo Gernsbackiem prestiżowy, choć nieformalny tytuł „ojca fantastyki naukowej” (science fiction). Jego pionierski charakter w tworzeniu wizjonerskich opowieści, które wyprzedzały epokę, ugruntował jego pozycję jako jednego z najważniejszych twórców gatunku.

Jules Verne – Rok Jubileuszowy

Rok 2005, który przypadał 121 lat po śmierci pisarza, został oficjalnie ogłoszony we Francji „Rokiem Jules’a Verne’a”. Było to szczególne upamiętnienie setnej rocznicy śmierci wielkiego pisarza, podkreślające jego trwałe dziedzictwo i wpływ na kulturę.

Rodzina i Życie Prywatne Jules’a Verne’a

Pochodzenie Rodziców i Jego Wpływ

Ojciec pisarza, Pierre Verne, pochodził z miasta Provins i wykonywał zawód prawnika (avoué). To właśnie on miał kluczowy wpływ na wczesne plany zawodowe Jules’a, widząc w nim swojego następcę w kancelarii. Matka, Sophie Allotte de La Fuÿe, wywodziła się z lokalnej rodziny nawigatorów i armatorów z Nantes, posiadającej dalekie szkockie korzenie. To rodzinne powiązanie z morzem mogło zaszczepić w młodym Verne’u fascynację podróżami i odkryciami.

Rodzeństwo

Jules Verne był najstarszym z pięciorga rodzeństwa. Miał brata Paula, urodzonego w 1829 roku, oraz trzy siostry: Anne „Annę” (urodzoną w 1836 roku), Mathilde (w 1839 roku) i Marie (w 1842 roku).

Małżeństwo i Dzieci

10 stycznia 1857 roku Jules Verne poślubił Honorine Anne Hébée du Fraysne de Viane. Z tego związku narodził się ich jedyny biologiczny syn – Michel Verne. Dodatkowo, Verne wychowywał dwie pasierbice z poprzedniego małżeństwa żony: Valentine i Suzanne Morel.

Nieszczęśliwe Miłości Młodości

W młodości pisarz przeżył nieszczęśliwą miłość do swojej kuzynki Caroline. W 1847 roku Caroline wyszła za mąż za 40-letniego Émile’a Dezaunaya, co według biografów trwale wpłynęło na melancholijny ton jego wczesnej twórczości. Kolejnym bolesnym zawodem miłosnym była relacja z Rose Herminie Arnaud Grossetière. Jej rodzice nie zgodzili się na ślub z niepewnym finansowo studentem i wydali ją za bogatego właściciela ziemskiego w 1848 roku.

Kariera Literacka i Zawodowa

Przełomowa Współpraca z Pierre-Julesem Hetzelem

Przełomową współpracą w karierze Julesa Verne’a było nawiązanie relacji z wydawcą Pierre-Julesem Hetzelem. Ta współpraca zaowocowała powstaniem monumentalnej serii „Voyages extraordinaires” (Niezwykłe podróże). Seria ta obejmowała takie bestsellery jak „Podróż do wnętrza Ziemi” (1864) czy „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” (1870). Książki Verne’a ilustrowali często wybitni artyści, co dodatkowo wzbogacało odbiór jego dzieł.

Debiut Sceniczny i Praca w Magazynach

Karierę literacką Jules Verne zaczynał od pisania sztuk teatralnych, czerpiąc silne inspiracje od Victora Hugo. Jego debiutem scenicznym była komedia „Les Pailles rompues” (Połamane słomki) z 1850 roku, którą pomógł mu wystawić Alexandre Dumas fils. W 1851 roku Verne nawiązał współpracę z magazynem „Musée des familles”, gdzie publikował artykuły edukacyjne o geografii i historii, łącząc fakty naukowe z angażującą fikcją literacką.

Praca w Théâtre Lyrique i Wczesne Zainteresowania

Przez pewien czas Jules Verne pracował jako sekretarz w Théâtre Lyrique w Paryżu. Praca ta umożliwiała mu pisanie i wystawianie oper komicznych, często we współpracy z kompozytorem Aristide Hignardem. Młody Verne interesował się również technologią i podróżami, co później znalazło odzwierciedlenie w jego twórczości. Istnieje legenda, że jako 11-latek próbował uciec z domu, by zostać chłopcem okrętowym.

Ewolucja Reputacji w Anglosferze

Choć w Anglosferze przez lata Jules Verne był postrzegany głównie jako autor książek dla dzieci, co było wynikiem słabych i ocenzurowanych tłumaczeń, od lat 80. XX wieku jego reputacja jako poważnego pisarza awangardowego znacząco wzrosła. Dziś jego dzieła są cenione za głębię, innowacyjność i proroczy charakter.

Najważniejsze Dzieła i Osiągnięcia

Seria „Voyages extraordinaires”

Przełomowa seria „Voyages extraordinaires” stanowi trzon dorobku Julesa Verne’a. Obejmowała ona takie arcydzieła jak:

• „Podróż do wnętrza Ziemi” (1864)
• „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” (1870)
• „W 80 dni dookoła świata” (1872)

Te powieści nie tylko zdobyły ogromną popularność, ale także inspirowały pokolenia odkrywców i wynalazców.

Sukces Komercyjny i Adaptacje

Powieść „W 80 dni dookoła świata” (1872) stała się jednym z największych sukcesów komercyjnych XIX wieku. Jej popularność przełożyła się na liczne adaptacje teatralne i operowe jeszcze za życia autora, świadcząc o jej natychmiastowym i trwałym wpływie na kulturę masową.

Order Legii Honorowej

W 1892 roku Jules Verne został uhonorowany Orderem Legii Honorowej w stopniu Oficera. Było to oficjalne uznanie jego ogromnych zasług dla kultury francuskiej i literatury światowej, podkreślające jego znaczący wkład w rozwój piśmiennictwa.

Zdrowie i Ciekawostki z Życia

Dolegliwości Zdrowotne

Pisarz przez większość życia zmagał się z bolesnymi skurczami żołądka, które prawdopodobnie były objawem zapalenia jelita grubego. Verne uważał tę przypadłość za dziedziczną, odziedziczoną po stronie rodziny swojej matki. W 1851 roku doznał również pierwszego z czterech ataków paraliżu twarzy; współczesne badania sugerują, że przyczyną było zapalenie ucha środkowego.

Wydarzenia z Okresu Studiów

Podczas studiów w Paryżu Verne był świadkiem rewolucji 1848 roku i powstania Drugiej Republiki. Opisywał w listach do rodziny zbombardowane miasto i barykady na ulicach. Był również zdeklarowanym przeciwnikiem służby wojskowej; kiedy w 1851 roku uniknął poboru dzięki losowaniu, napisał do ojca, że życie żołnierza wymaga porzucenia wszelkiej godności.

Klub Kolacyjny dla Kawalerów

Jako młody człowiek, wraz z dziesięcioma przyjaciółmi, Jules Verne założył klub kolacyjny dla kawalerów o nazwie „Onze-sans-femme” (Jedenastu bez żony). Nazwa ta miała celebrować jego niezależność i zatrudnienie w teatrze, podkreślając okres wolności przed założeniem rodziny.

Motyw „Robinsonady”

Motyw „robinsonady” (rozbitka na bezludnej wyspie) towarzyszył Julesowi Verne’owi od 6. roku życia. Jego nauczycielka, pani Sambin, opowiadała uczniom, że jej zaginiony mąż kapitan na pewno powróci jak Robinson Crusoe. Ta historia z pewnością zaszczepiła w młodym pisarzu zamiłowanie do przygód i motywów przetrwania.

Chronologia Życia i Twórczości Julesa Verne’a

Jules Verne pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii literatury światowej, a jego dzieła nieustannie inspirują czytelników do odkrywania nieznanego. Jego wizjonerskie powieści, łączące naukę z przygodą, miały realny wpływ na rozwój technologii i eksploracji, pokazując siłę ludzkiej wyobraźni.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne