Li Bai: Poeta Li Bai, mistrz chińskiej poezji.

1

Li Bai (znany również jako Li Po lub Li Bo) to jeden z najwybitniejszych poetów chińskiej dynastii Tang, którego twórczość wywarła ogromny wpływ na literaturę światową. Urodzony w 701 roku, na lipiec 2024 roku poeta miałby 1323 lata. Jego dziedzictwo jest żywe dzięki około 1000 zachowanych wierszy. Li Bai, obdarzony przydomkiem „Nieśmiertelny Poeta”, znany był nie tylko z literackiego geniuszu, ale również z burzliwego życia, czterokrotnych małżeństw i służby na dworze cesarskim, gdzie cieszył się niezwykłym szacunkiem cesarza Xuanzonga. Jego życie, pełne podróży, przygód i politycznych zawirowań, stało się inspiracją dla pokoleń artystów. Choć nigdy nie zdobył formalnego wykształcenia urzędniczego, jego ambicje i talent zapewniły mu miejsce w annałach chińskiej literatury jako jednego z największych twórców „Złotego Wieku Poezji Chińskiej”.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 2024 roku poeta miałby 1323 lata.
• Żona/Mąż: Był czterokrotnie żonaty.
• Dzieci: Brak szczegółowych informacji w tekście.
• Zawód: Poeta.
• Główne osiągnięcie: Uznany za jednego z najwybitniejszych poetów chińskiej dynastii Tang, zwany „Nieśmiertelnym Poetą”.

Podstawowe informacje o Li Bai

Prawdziwe imię poety brzmi Li Bai, zapisywane w pinyin jako Lǐ Bái. Ze względu na specyfikę wymowy chińskiego znaku „白”, jego imię pojawia się również w wariantach Li Po lub Li Bo, które są wersjami literackimi. Poeta posługiwał się również imieniem grzecznościowym Taibai (太白), oznaczającym „Wielką Biel” i będącym dawną nazwą planety Wenus. W historii chińskiej literatury Li Bai jest pamiętany pod licznymi barwnymi przydomkami, wśród których wyróżniają się „Nieśmiertelny Poeta” (Shixian), „Nieśmiertelny Picia” (Jiuxiān) czy „Wygnany Nieśmiertelny” (Zhéxiānrén). Jego odwagę i biegłość w posługiwaniu się mieczem podkreślał przydomek „Poeta-Błędny Rycerz” (Shīxiá).

Li Bai urodził się w **701 roku** w mieście Suyab, które obecnie znajduje się na terytorium Kirgistanu w Azji Środkowej. Jego rodzina prowadziła tam interesy na pograniczu ówczesnych Chin. Dane te dostarczają kontekstu dla jego wczesnych doświadczeń i potencjalnego wpływu na jego światopogląd. Warto zaznaczyć, że data urodzenia 701 roku umieszcza go w kluczowym okresie dynastii Tang, znanym jako „Złoty Wiek Poezji Chińskiej”.

Życie prywatne Li Bai

Rodzina i pochodzenie

Pochodzenie Li Bai jest owiane tajemnicą, a jego rodzina, na czele z ojcem Li Ke, podjęła decyzję o potajemnej przeprowadzce do Syczuanu, w okolice Chengdu, gdy przyszły poeta miał około pięciu lat. Ta migracja odbyła się bez oficjalnej zgody władz, co mogło wpłynąć na późniejszy status społeczny i aspiracje Li Bai. Poeta rościł sobie pretensje do królewskiego pochodzenia, twierdząc, że jest spokrewniony z rodem królewskim dynastii Tang. Swoje korzenie wywodził od Li Gao, szlachetnego założyciela państwa Zachodnie Liang. Te aspiracje genealogiczne mogły być próbą podniesienia swojej pozycji w hierarchii społecznej i politycznej.

Małżeństwa i relacje

Życie osobiste Li Bai było burzliwe i obfitowało w liczne związki. Poeta żenił się aż cztery razy, często wybierając na swoje żony kobiety pochodzące z wpływowych rodów. Te małżeństwa mogły zapewniać mu wsparcie i kontakty, które były kluczowe w jego karierze i podróżach. Jeszcze przed ukończeniem 20. roku życia, Li Bai prowadził życie pełne przygód. W swojej autobiografii przyznał, że w wieku 15 lat pasjonował się szermierką. W ramach tradycji błędnego rycerstwa (youxia) miał nawet zabić kilku mężczyzn, co świadczy o jego niepokornej naturze i skłonności do rozwiązywania konfliktów siłą. Ten aspekt jego młodości podkreśla jego wizerunek jako „Poety-Błędnego Rycerza”.

Kariera i twórczość Li Bai

Początki i młodość

Okres młodości Li Bai był naznaczony przygodami i aktywnym udziałem w tradycji rycerskiej Youxia. Jego talent literacki zaczął się rozwijać w tym czasie, choć brak formalnego wykształcenia urzędniczego odciągał go od tradycyjnej ścieżki kariery w administracji państwowej. Zamiast tego, Li Bai pielęgnował swoje umiejętności pisania poezji i szukał protekcji politycznej. Jego wczesne życie było również naznaczone podróżami i poszukiwaniem swojego miejsca. Choć rodzina przeniosła się do Syczuanu, Li Bai nie ograniczał się do jednego regionu.

Służba na dworze cesarskim

Dzięki rekomendacji taoistycznego kapłana Wu Yuna, Li Bai został wezwany przez cesarza Xuanzonga do stolicy Chang’an w **742 roku**. To wydarzenie stanowiło przełom w jego karierze i życiu. Cesarz był tak zachwycony talentem poety, że osobiście podawał mu jedzenie i przygotowywał dla niego zupę, co było niespotykanym zaszczytem. Mimo ogromnej wiedzy i ambicji politycznych, Li Bai nigdy nie przystąpił do państwowych egzaminów urzędniczych. Wybrał drogę protekcji politycznej, polegając na swoim talencie i kontaktach.

Dorobek literacki

Li Bai, wraz ze swoim przyjacielem Du Fu, jest uznawany za kluczową postać rozkwitu poezji dynastii Tang. Ten okres, nazywany „Złotym Wiekiem Poezji Chińskiej”, zawdzięcza wiele twórczości tych dwóch wybitnych poetów. Do czasów współczesnych przetrwało około 1000 wierszy przypisywanych Li Baiowi, co stanowi imponujący dorobek literacki. Jego poezja, charakteryzująca się bogatą wyobraźnią, emocjonalnością i często odwołująca się do natury i wolności, stała się wzorcem dla przyszłych pokoleń.

Osiągnięcia i uznanie Li Bai

Li Bai osiągnął najwyższy możliwy status w swojej dziedzinie – został uznany za „Nieśmiertelnego”, co jest najwyższym wyróżnieniem dla chińskiego poety. Jego wiersze stały się wzorcami dla przyszłych pokoleń, utrwalając jego pozycję jako jednego z największych mistrzów słowa. W 1915 roku słynny amerykański poeta Ezra Pound opublikował zbiór „Cathay”, w którym aż 11 z 19 wierszy stanowiły adaptacje utworów Li Baia. Ta publikacja zapoczątkowała zainteresowanie twórczością chińskiego poety na Zachodzie, przyczyniając się do jego międzynarodowego uznania.

Muzyka i inspiracje związane z Li Bai

Twórczość Li Baia wywarła znaczący wpływ nie tylko na literaturę, ale również na muzykę. Jego wiersze stały się fundamentem dla cyklu pieśni symfonicznych „Das Lied von der Erde” (Pieśń o ziemi) autorstwa wybitnego austriackiego kompozytora Gustava Mahlera. To dowód na uniwersalność jego poezji, która potrafi inspirować artystów z różnych dziedzin sztuki. Inspiracja ta pokazuje, jak głęboko poezja Li Bai zakorzeniła się w kulturze, przekraczając bariery czasu i gatunków.

Osobiste cechy Li Bai

Li Bai był postacią o niezwykłej hojności. W ciągu zaledwie roku rozdał ogromną część swojego majątku potrzebującym przyjaciołom i ubogim, których spotykał na swojej drodze. Ta filantropijna postawa świadczy o jego szlachetności i wrażliwości na los innych. Poeta był również znany z niepohamowanego apetytu na życie i alkohol. Jego zamiłowanie do trunków było niemal legendą, a sam współtworzył nieformalne stowarzyszenie „Sześciu Próżniaków z Bambusowego Potoku”, które celebrowało wolność, przyjaźń i dobrą zabawę. To zamiłowanie do wolności i beztroski często przenikało do jego twórczości.

Zdrowie i śmierć Li Bai

Okoliczności śmierci Li Bai są owiane legendą. Według popularnego podania, pijany poeta utonął w rzece, próbując z łodzi schwytać odbicie księżyca w tafli wody. Ta romantyczna, choć tragiczna historia, idealnie wpisuje się w jego barwne życie i poetycką duszę. Niezależnie od tego, czy historia ta jest prawdziwa, czy jest tylko metaforą, doskonale oddaje ducha Li Bai – poety, który żył pełnią życia, czerpiąc inspirację z piękna otaczającego go świata.

Kontrowersje i skandale w życiu Li Bai

Życie Li Bai nie było pozbawione dramatycznych wydarzeń i kontrowersji. Podczas buntu An Lushana, poeta zaangażował się w działalność polityczną po stronie księcia Yong, co zostało uznane za zdradę stanu. W konsekwencji został skazany na śmierć. Na szczęście, dzięki interwencji wpływowych przyjaciół, w tym generała Guo Ziyi, któremu Li Bai kiedyś uratował życie, wyrok śmierci został zamieniony na wygnanie. Kolejny konflikt na dworze cesarskim wiązał się z potężnym eunchem Gao Lishi. Legenda głosi, że pijany Li Bai zmusił go do zdjęcia mu butów, co doprowadziło do wydalenia poety z dworu. Te wydarzenia podkreślają jego niepokorny charakter i trudności w odnalezieniu się w sztywnych ramach dworskiego życia.

Ciekawostki o Li Bai

Talent Li Bai wykraczał poza poezję; posiadał również zdolności kaligraficzne. Do dziś zachował się jedyny potwierdzony rękopis jego autorstwa zatytułowany „Shangyangtai” (Wstępując na taras Shangyang). Jest to cenny artefakt, świadczący o wszechstronności artystycznej poety. W XX wieku postać Li Baia stała się ikoną dla amerykańskich pisarzy z kręgu Beat Generation, takich jak Gary Snyder. Jego twórczość była dla nich źródłem inspiracji.

Podsumowanie kluczowych informacji

• Prawdziwe imię: Li Bai (Lǐ Bái), znany również jako Li Po, Li Bo.
• Data urodzenia: 701 rok.
• Miejsce urodzenia: Suyab (dzisiejszy Kirgistan).
• Imię grzecznościowe: Taibai (太白).
• Przydomki: „Nieśmiertelny Poeta” (Shixian), „Nieśmiertelny Picia” (Jiuxiān), „Wygnany Nieśmiertelny” (Zhéxiānrén), „Poeta-Błędny Rycerz” (Shīxiá).
• Rodzina: Czterokrotne małżeństwa.
• Dorobek literacki: Około 1000 zachowanych wierszy.
• Najważniejsze wydarzenie kariery: Wezwanie na dwór cesarza Xuanzonga w 742 roku.
• Wpływ: Uznany za „Bóstwo Poezji”, inspiracja dla Ezry Pounda i Gustava Mahlera, ikona Beat Generation.

Tabela: Ważne daty w życiu Li Bai

Warto wiedzieć: Li Bai jest często stawiany obok Du Fu jako jeden z dwóch filarów chińskiej poezji dynastii Tang, tworząc duet, który ukształtował kanon literatury chińskiej.

Warto wiedzieć: Mimo burzliwego życia, które obejmowało udział w rebelii i wyrok śmierci, Li Bai dzięki wstawiennictwu przyjaciół uniknął egzekucji, co pozwoliło mu kontynuować twórczość i wywierać wpływ na kulturę.

Li Bai, mistrz chińskiej poezji, pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki i ponadczasowy wpływ na kulturę. Jego życie, naznaczone pasją, wolnością i artystycznym geniuszem, nadal inspiruje czytelników na całym świecie, czyniąc go jedną z najważniejszych postaci chińskiej literatury.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Li_Bai